Trong tình hình hiện nay, một quan ngại cũng xuất hiện, cho rằng vòng quay tiền tệ không còn “nhanh” như trước, gắn với vấn đề sức mua “yếu” của nền kinh tế.

Tại bản thông cáo báo chí phát đi từ cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2012, chi tiết đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán (M2) đã có sự cải thiện đáng kể so với trước đây.

Tiền tệ đang “bó” lạm phát

Từ mức tăng trưởng âm vào tháng 2, tăng rất thấp vào tháng 3, thì đến nay, M2 đã tăng 4,47% so với cuối năm 2011. Chỉ xét về mặt con số trong các công bố chính thức, diễn biến vừa qua cho thấy chỉ tiêu về tiền tệ này đang nới dần, nhưng vẫn thấp hơn nhiều lần so với mức tăng tương ứng của cùng kỳ các năm 2009-2010.

Theo nhiều quan điểm gần đây cho rằng, tốc độ tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán chỉ nên tương đương tổng giá trị lạm phát và GDP, có thể thấy M2 đang “bó” khá chặt lạm phát.

Bởi vì, tương quan này hiện nay có cách biệt rất lớn. Nếu tạm lấy M2 so với cùng kỳ để so sánh, ước tính tốc độ tăng của chỉ tiêu này chỉ bằng khoảng hơn một nửa so với tăng trưởng GDP danh nghĩa (GDP chưa loại trừ yếu tố giá của quý I/2012 tăng khoảng 20,6% so với cùng kỳ).

Biểu hiện ở chỉ tiêu lạm phát, kể từ tháng 8/2011, chỉ số giá tiêu dùng so với cùng kỳ liên tục hạ thấp xuống và thay đổi rất nhanh trong mấy tháng gần đây. Tính đến tháng 5/2012, chỉ tiêu này đã về mức một con số.

Như vậy, sự nới hơn của chính sách tiền tệ, thực tế là những điều chỉnh “giảm sốc” trong bối cảnh lạm phát đi xuống rất nhanh và sản xuất, tăng trưởng đang cần được hỗ trợ.

Không đáng lo cho sức mua

Nhưng trong tình hình hiện nay, một quan ngại cũng xuất hiện, cho rằng vòng quay tiền tệ không còn “nhanh” như trước, gắn với vấn đề sức mua “yếu” của nền kinh tế.

Từ thực tế con số thống kê, tốc độ tăng trưởng M2 đang có biểu hiện thấp hơn nhiều so với tổng mức bán lẻ, tính chung 5 tháng đầu năm đã tăng 20,8% so với cùng kỳ, nhưng cao hơn tăng trưởng đầu tư từ ngân sách (khoảng 4%).

Diễn biến này là phù hợp trong bối cảnh thắt chặt đầu tư công, nhưng sức mua của nền kinh tế là không quá “đuối”. Tổng mức bán lẻ nếu loại trừ yếu tố giá cũng đang trong xu hướng phục hồi trong vài tháng gần đây, tại thời điểm này đạt mức tăng cao hơn M2.

Nếu áp dụng lý thuyết lượng tiền, ước tính vòng quay tiền tệ đang ở mức tăng 2 con số. Đây là tốc độ vòng quay khá cao so với giai đoạn trước.

Trong bối cảnh lạm phát xuống thấp, M2 nới hơn và vòng quay tiền tệ khả quan, tăng trưởng rõ ràng vẫn đang được hỗ trợ từ điều hành tiền tệ, cũng nhìn từ con số thống kê và lý thuyết lượng tiền tệ nói trên.

Sự lạc quan trở lại

Một vấn đề khác cũng được đặt ra trong tình hình hiện nay là xu hướng thay đổi trong chính sách tiền tệ gần đây liệu sẽ có tác động thế nào đến triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế?

Đồng thời với việc “nới” M2, sau nhiều lần tác động đến chính sách lãi suất, điều chỉnh mới nhất của Ngân hàng Nhà nước là tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất thêm 1%, với trần lãi suất huy động đối với VND đã xuống mức 11%/năm, áp dụng từ ngày 28/5.

Theo lý thuyết, diễn biến này sẽ có tác động tích cực đến nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ đã khẳng định chủ động điều hành kiềm chế lạm phát ở mức khoảng 7 - 8% trong năm nay.

Với khả năng giải ngân vốn đầu tư và tín dụng đổ vào các hoạt động kinh tế sẽ tăng hơn trong giai đoạn cuối năm, vòng quay tiền tệ đứng trước cơ hội sẽ tiếp tục tăng trưởng khả quan và hỗ trợ hơn nữa cho tăng trưởng GDP.

Tại buổi họp báo Chính phủ vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam một lần nữa khẳng định, điều hành năm nay của Chính phủ tiếp tục bám sát mục tiêu tăng trưởng ở mức hợp lý khoảng 6%.

Nhìn lại các chỉ tiêu về sản xuất, tiêu thụ, tồn kho công nghiệp chế biến, chế tạo trong mấy tháng gần đây, sự lạc quan đang trở lại, dù chưa thật rõ nét.

Nhưng với một số điều chỉnh nhỏ trong chính sách vĩ mô gần đây đang thể hiện hành động của Chính phủ nhằm thúc đẩy các diễn biến tích cực của nền kinh tế, đồng thời tiếp tục kiểm soát các hạn chế, tồn tại. Yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp ổn định tâm lý, yên tâm đầu tư cho sản xuất kinh doanh.
 

Vũ Anh Quân